W dniu 27 lutego 2010 studenci koła naukowego europeistyki „Młoda Europa” brali udział w projekcie pt. „Deportation Day: Live History Lesson” dofinansowanym ze środków Unii Europejskiej. Program obejmował m.in. zwiedzanie muzeum KGB w Wilnie oraz symulację radzieckich deportacji z lat 40. XX wieku. Celem projektu było przybliżenie młodym ludziom warunków, w jakich odbywały się zsyłki i toczyło się życie w obozach radzieckich. Nauka była o tyle ciekawa, że uczestnicy odrywali role prawdziwych deportowanych.

Studenci europeistyki, grupa studentów historii AON oraz uczestnicy programu Erasmus: z Francji, Finlandii i innych krajów, w sumie 50 osób, mieli wyjątkową okazję przeżycia dnia deportacji oraz doświadczenia, czym było życie w obozie. Projekt realizowany był 30 km od Wilna, w bunkrze znajdującym się 5 metrów pod ziemią. W sposób bardzo realistyczny, z udziałem aktorów i psa oraz rekwizytów z okresu zsyłek: ciężarówki, mundurów, ubioru obozowego dla uczestników, aluminiowych łyżek i słoików do jedzenia zupy na gazetach, odbywały się symulowane przesłuchania, roboty przymusowe, zastraszanie i rygor obozowy.

Studentka Europeistyki wspomina: „Gdy dojechaliśmy na miejsce zostaliśmy potraktowani jak najgorsi zbrodniarze. Poinformowano nas o tym, że od tego momentu nie posiadamy żadnych praw i mamy obowiązek spełniać wszystkie żądania i rozkazy. Wsadzono nas do ciężarówki. Gdy przekroczyliśmy próg bunkra prowadzono nas po zawiłych korytarzach, aby w ostateczności zamknąć nas w małym pokoju i przedstawić nam wszystkie zarzuty – „zdrajców narodu”. Kilka osób było zmuszonych do tego, aby podpisać dokument zobowiązujący do donoszenia na bliskich i przyjaciół. Kolejnym punktem programu była praca. Po ciężkiej pracy nastał czas posiłku. Poczęstowano nas obozowym kapuśniakiem i ciemnym chlebem. W czasie posiłku usłyszeliśmy powiadomienie, że zmarł wódz – Józef Stalin i jesteśmy od tego momentu wolni. Gdy już zakończyliśmy ten projekt nastąpił czas, gdy mogliśmy przedyskutować nasze wrażenia i podzielić się naszymi doświadczeniami”.

Po symulacji studenci AON mieli okazję zwiedzić Wilno, zobaczyć m.in. grób Józefa Piłsudskiego, obraz Matki Boskiej w Ostrej Bramie, kościół św. Anny i pomnik Adama Mickiewicza.

dr Agnieszka Legucka
opiekun Koła Naukowego Młoda Europa